De toegang tot deze tool is beperkt. Voer het wachtwoord in dat u van SAGORA hebt ontvangen.
Onjuist wachtwoord.
Toegankelijke, nuttige en menselijke financiën · sagora.eu
Opleiding Portefeuillebeheer · SAGORA-atelier
Juiste antwoorden: 0 / 28
Portefeuillebeheer: gevorderd traject
Acht stappen, één per doelstelling van de cursus, en daarna een eindevaluatie. Elke stap stelt een vraag, laat u met één enkele grafiek werken en toetst uw begrip met enkele meerkeuzevragen. De berekeningen zijn die van de volledige simulator, op dezelfde gegevens.
1. Leesde vraag van de stap, bovenaan de pagina.
2. Wijzigde instellingen en bekijk de grafiek.
3. Beantwoordde vragen: de correctie verschijnt meteen.
4. Onthoudde zin die de stap afsluit.
Vijf Amerikaanse activa in dollar, van 31/07/2002 tot 27/08/2026 (Yahoo Finance). Een beursmaand telt 21 dagen. Risicovrije rente: Amerikaanse schatkistcertificaten op 3 maanden, gemiddeld 1,70% per jaar over de periode. Om verder te gaan: de volledige simulator.
Stap 1 · Diversifiëren
Waarom niet alles beleggen in het actief dat het meest heeft opgebracht?
Elk punt is een actief, geplaatst volgens zijn volatiliteit σ (het risico, op de horizontale as) en zijn verwacht rendement E[r] (op de verticale as). De curve is de efficiënte grens van Markowitz (gemiddelde-variantie): voor elk volatiliteitsniveau het hoogste verwachte rendement dat u bereikt door de aangevinkte activa te mengen. De ster is de Max. Sharpe-portefeuille, die met de hoogste Sharpe-ratio. De rechte die vanuit de risicovrije rente deze portefeuille raakt, is de kapitaalmarktlijn (CML): door de blootstelling aan te passen, verplaatst u zich langs deze lijn.
Activa van de portefeuille
Aandeel belegd in de Max. Sharpe-portefeuille
Kost van de lening boven 100%
Samenstelling van de Max. Sharpe-portefeuille
Efficiënte grensGrens met de vijf activaKapitaalmarktlijnUw positieWillekeurig getrokken portefeuilles
Om te onthoudenDiversificatie loont zodra de correlatie tussen de activa kleiner is dan 1: de volatiliteit van de mix zakt onder het gewogen gemiddelde van de volatiliteiten. Eerst kiest u de Max. Sharpe-portefeuille, daarna doseert u het risico met het risicovrije actief, door uit te lenen of te lenen: dat is het scheidingstheorema. Een echte lening kost meer dan de risicovrije rente en breekt de lijn.
Stap 2 · Meten
Een exact gemiddelde kan een vals verhaal vertellen.
Het histogram toont de 6.023 maandrendementen van de gekozen portefeuille, één per voortschrijdende beursmaand. Het verwacht rendement E[r] is 12 keer hun gemiddelde: dat is een rekenkundig gemiddelde. De CAGR (samengestelde jaarlijkse groei) geeft aan hoe snel 100, belegd aan het begin van de periode en elke beursmaand geherbalanceerd, werkelijk is gegroeid: dat is een meetkundig gemiddelde. De oranje balken zijn de maandrendementen onder de maandelijkse risicovrije rente: alleen die telt de semi-deviatie mee. Die wordt berekend ten opzichte van de risicovrije rente (en niet ten opzichte van 0 of van het gemiddelde) en vormt de noemer van de Sortino-ratio. E[r] en de CAGR komen uit dezelfde historiek: E[r] dient als voorspelling voor de optimalisatie, de CAGR stelt vast wat er is gebeurd.
In grote cijfers staat de waarde over één jaar; daaronder die over één maand, op de schaal van het histogram. De annualisering is lineair, niet samengesteld: E[r] is 12 keer het maandgemiddelde; σ, de semi-deviatie, Sharpe en Sortino zijn √12 keer hun maandwaarde. Alleen de CAGR is samengesteld: 1 + CAGR = (1 + samengestelde maandgroei)12. De casus uit de cursus volgt dezelfde regel op basis van de dagrendementen (× 252 en × √252): de volatiliteit van aandelen valt daar hoger uit.
Portefeuille
+50% dan −50%Het rekenkundig gemiddelde van de twee rendementen is 0%. Toch wordt 100 eerst 150 en daarna 75: het kapitaal is gedaald. De volatiliteit trekt de CAGR onder het rekenkundig gemiddelde, met ongeveer de helft van de variantie.
Om te onthoudenE[r] is 12 keer een rekenkundig gemiddelde, de CAGR is een geannualiseerd meetkundig gemiddelde: de kapitalisatie (rente op rente) voegt een beetje toe aan de CAGR, de variantie haalt er ongeveer σ²/2 af. Voor een weinig volatiele portefeuille kan de CAGR hoger liggen dan E[r]; hoe groter de variantie, hoe meer hij eronder dreigt te zakken. De Sharpe-ratio deelt het verwachte overrendement door de volatiliteit; de Sortino-ratio deelt het door de semi-deviatie alleen, die enkel de maandrendementen onder de risicovrije rente meetelt.
Stap 3 · Een criterium kiezen
Zeven manieren om risico te definiëren, zeven portefeuilles.
Elke rij is de beste portefeuille voor een criterium, op de vijf activa en de 6.023 maandrendementen. De VaR op 95% is het 5e percentiel van de maandrendementen; de CVaR is het gemiddelde van de 5% slechtste maandrendementen. Een negatieve waarde is een verlies. Klik op een rij om de verdeling ervan te zien en wat het criterium zoekt.
Wat elk criterium zoekt
Voor de zeven criteria zijn de gewichten van de vijf activa positief of nul en is hun som 100%: geen shortverkoop, geen lening. Alle berekeningen steunen op dezelfde 6.023 maandrendementen.
VaR op 95%CVaR op 95%Slechtste maandrendement
Om te onthoudenEen ander criterium geeft een andere allocatie. De VaR negeert de omvang van de verliezen voorbij de drempel. De CVaR en de Maxi-min maximaliseren een ratio tussen overrendement en verlies, niet het kleinst mogelijke verlies: een zeer voorzichtige portefeuille kan minder verliezen en toch een minder goede ratio behalen.
Stap 4 · Twijfelen aan het optimum
Een optimum dat tot op een tiende punt nauwkeurig wordt getoond, blijft een schatting.
Vier experimenten, één per tabblad. Elk ervan verandert één enkel ding: de risicovrije rente, de gegevensperiode, de historiek zelf (herbemonsterd) of het moment waarop de allocatie bekend is.
Risicovrije rente
De portefeuille met minimale variantie kijkt alleen naar de volatiliteiten en de correlaties. De Max. Sharpe-portefeuille maximaliseert (E[r] − Rf) / σ.
Gegevensperiode
Max. Sharpe-portefeuille van de periode
Grens van de periodeBalk: E[r] ± 1 standaardfout
Aantal willekeurig getrokken historieken
Elke fictieve historiek telt 287 beursmaanden, met teruglegging getrokken uit de 6.023 werkelijke voortschrijdende maanden. De tool herberekent de grens op elke historiek, middelt de grenzen rang voor rang en kiest dan het punt met de maximale Sharpe-ratio op die gemiddelde grens (methode van Michaud). Met 2.000 historieken duurt de berekening een tiental seconden.
Gewicht op de historiekGemiddeld herbemonsterd gewichtBandbreedte 10e-90e percentiel
Om de Max. Sharpe-portefeuille te kiezen, hebt u gegevens uit het verleden nodig. Een belegger kan alleen de gegevens gebruiken die bestaan op het moment dat hij zijn geld belegt. De portefeuille die de tool elders toont, is berekend over de volledige periode, inclusief de jaren na de belegging: die portefeuille kent het vervolg al. De tijdlijn toont welke gegevens elk ervan gebruikt.
Datum van de belegging
Om te onthoudenEen optimum is een schatting: het hangt af van de waargenomen periode en de onzekerheid over het verwachte rendement (de standaardfout ervan) bedraagt ongeveer σ gedeeld door de vierkantswortel van het aantal jaren. De herbemonstering toont hoe groot die afhankelijkheid is. De portefeuille met minimale variantie, die geen verwachte rendementen nodig heeft, is het stabielst zonder het best te presteren.
Stap 5 · De tijd
Wat kan er van deze portefeuille worden en wat verandert de horizon?
Elk optimalisatiemodel wordt opnieuw geoptimaliseerd voor de gekozen horizon: het kiest zijn gewichten op basis van de kapitaalgroei over 1, 5, 10, 15 of 20 jaar, niet over één maand. De projectie speelt die portefeuille vervolgens opnieuw af over 2.000 mogelijke toekomsten, door willekeurig beursmaanden uit de historiek aan elkaar te rijgen. Elke toekomst start bij 1. Onder de grafiek legt een fiche uit hoe het gekozen model zijn gewichten berekent. Het tweede tabblad toont wat er met Omega en Sortino gebeurt als u hun drempel verandert.
Portefeuille
Horizon
Herbalancering
Storting
Bij herbalancering wordt 0,15% van het verhandelde bedrag ingehouden bij elke terugkeer naar de streefgewichten. Geld dat op zijn storting wacht, brengt de risicovrije rente op.
Tussen het 5e en het 95e percentiel, op elke datumTussen het 30e en het 70e percentiel, op elke datumMediaanEindgemiddelde
Drempel van de neerwaartse risicomaten
Horizon
Omega en Sortino beschouwen een geannualiseerde groei onder de drempel als teleurstellend. De berekening zoekt op elke horizon de beste portefeuille van elk criterium over 1.000 trajecten, zoals het tabblad Horizons van de volledige simulator: enkele seconden per drempel.
Om te onthoudenHet gemiddelde veelvoud is niet het typische geval: kijk naar de mediaan. Herbalancering dient niet om meer te verdienen, ze behoudt het gekozen risico. Stortingen spreiden beschermt op korte termijn en kost op lange termijn een beetje. Met een lage drempel en een lange horizon eindigt bijna geen enkel traject met een geannualiseerde groei onder de drempel: Omega en Sortino zien geen risico meer.
Stap 6 · Een verdeling lezen
Twee portefeuilles vergelijken op al hun resultaten, niet op één enkel cijfer.
De cumulatieve verdelingsfunctie geeft voor elk niveau x het aandeel van de resultaten dat kleiner dan of gelijk aan x is. Waar de curve 50% bereikt, leest u de mediaan af; bij 5% het 5e percentiel. Hoe verder een curve naar rechts ligt, hoe beter de resultaten. Vergelijk de optimalisatiemodellen op hun maandrendementen (de portefeuilles van stap 3) en daarna op hun gesimuleerde geannualiseerde groei op 1, 5, 10, 15 of 20 jaar. Op elke horizon wordt elk model opnieuw geoptimaliseerd op de gesimuleerde groei op die horizon, zoals in het tabblad Horizons van de volledige simulator: zijn gewichten veranderen met de horizon (1.000 trajecten, dezelfde voor alle portefeuilles).
Wat u vergelijkt
Portefeuille A
Portefeuille B
Wie domineert wie onder de zeven modellen?
Om te onthoudenA domineert B in eerste orde wanneer zijn curve nooit boven die van B ligt en minstens één keer eronder komt: elke belegger die liever meer verdient, kiest dan A. Wanneer de curves elkaar kruisen, domineert geen van beide de andere in eerste orde en hangt de keuze af van de voorkeuren van de belegger. Over één maand domineren de optimalisatiemodellen elkaar niet; over een lange horizon verschijnen er dominanties.
Stap 7 · De crisissen
Een gemiddeld risico is geen crisisrisico.
De volatiliteit vat alle maanden samen, rustige en woelige. Vier tabbladen bekijken de momenten waarop de markten dalen: de extreme waarden, veel frequenter dan een normale verdeling voorspelt; wat obligaties en goud doen tijdens een crisis; de activa die standhouden op de slechtste dagen en de activa die samen dalen; de extreme dagen, die in clusters komen en zwaar wegen op de prestaties.
Actief
Amerikaanse aandelen (S&P 500), dagrendementen
Eén vraag: zijn zeer sterke dalingen even zeldzaam als een normale verdeling met dezelfde standaardafwijking voorspelt? We vergelijken de waargenomen dagen met een normale verdeling met hetzelfde gemiddelde en dezelfde standaardafwijking.
Amerikaanse aandelen, dag per dag
Alle dagen, van -6% tot +6%
Zoom: de dalingen van meer dan 4%
Waargenomen dagenDalingen van meer dan 4%Normale verdeling met hetzelfde dagelijkse gemiddelde en dezelfde dagelijkse standaardafwijking
Om te onthoudenDe dagrendementen volgen geen normale verdeling met hetzelfde gemiddelde en dezelfde standaardafwijking: er zijn meer zeer rustige dagen, minder tussenliggende dagen en vooral veel meer extreme dagen, zowel neerwaarts als opwaarts. Dat overschot aan extreme dagen noemt men dikke staarten. De volatiliteit alleen onderschat dus het crisisrisico: om het te meten, moet u verder kijken, zoals de CVaR en de Maxi-min van stap 3 doen.
Episode
Correlatie over de volledige periodeTijdens de episode
Referentieactief
De tool isoleert de 5% slechtste beursdagen van de referentie en bekijkt wat de andere activa op die dagen deden.
Wanneer alles tegelijk daalt
Portefeuille
Een weggelaten dag wordt vervangen door wat de schatkistcertificaten die dag opbrachten. Logaritmische schaal.
De 60 slechtste dagen, jaar per jaarWaarde van 100 belegd, met en zonder de extreme dagen
Om te onthoudenExtreme verliezen zijn veel frequenter dan een normale verdeling voorspelt en komen in clusters: de volatiliteit alleen onderschat het crisisrisico. Een negatieve correlatie over de hele periode garandeert geen bescherming: obligaties dempten de crisis van 2008 en de coronacrisis, niet het jaar 2022 waarin aandelen en obligaties samen daalden. Wat beschermt, hangt af van wat de crisis veroorzaakt. Enkele dagen wegen zwaar op de prestaties: de beste vallen vaak vlak na de slechtste.
Stap 8 · CAPM en bèta
Welk rendement rechtvaardigt het risico van een actief?
De karakteristieke lijn is de regressielijn van de maandrendementen van het actief boven de risicovrije rente op die van de marktportefeuille. De helling ervan is de bèta, het snijpunt met de verticale as de alfa van Jensen; de R² geeft aan welk deel van de variantie van het actief de marktportefeuille verklaart. Het CAPM vergoedt alleen het systematische risico: E(Ri) = Rf + βi × (E(Rm) − Rf).
Actief
Gekozen marktportefeuille
Variantie van het actief, opgesplitst
Effectenmarktlijn (SML)
Een actief boven de lijn heeft een waargenomen E[r] die hoger is dan wat zijn bèta rechtvaardigt: zijn alfa is positief.
Bèta’s en alfa’s ten opzichte van de gekozen marktportefeuille
Om te onthoudenHet CAPM vergoedt alleen het systematische risico, gemeten door de bèta. Het specifieke risico, dat diversificatie kan wegwerken, wordt niet vergoed. Een bèta en een alfa hebben alleen zin ten opzichte van de gekozen marktportefeuille; een historische alfa is een vaststelling, geen voorspelling.
Eindevaluatie · Wat de tool niet is
De tool herschikt het verleden en speelt het opnieuw af. Hij voorspelt het niet.
Voor bitcoin bestaat er pas sinds 18/09/2014 een reeks op Yahoo Finance. Als u bitcoin toevoegt, worden alle berekeningen teruggebracht tot de gemeenschappelijke periode: de cijfers veranderen dan voor alle activa, niet alleen voor bitcoin.
Bitcoin
Wat u moet onthouden
Diversificatie loont zodra de correlatie tussen de activa kleiner is dan 1: de volatiliteit van de mix daalt onder het gewogen gemiddelde van de volatiliteiten.
Eerst kiezen, dan doseren: eerst de Max. Sharpe-portefeuille, daarna het risicovrije actief.
Elk criterium meet het risico anders; een ander criterium geeft een andere allocatie.
Een optimum is een schatting: het hangt af van de waargenomen periode.
De tijd verandert hoe u het risico leest: mediaan en gemiddelde lopen uiteen naarmate de horizon langer wordt.
Een verdeling leest u in haar geheel; als de curves elkaar kruisen, domineert geen enkele de andere in eerste orde.
Extreme dagen, zowel neerwaarts als opwaarts, komen veel vaker voor dan een normale verdeling voorspelt: wie het risico alleen met de volatiliteit meet, onderschat ze.
Het CAPM vergoedt alleen het systematische risico, gemeten door de bèta.